Diskurso di Gobernador di Kòrsou  

Señora L.A. George-Wout  

Na okashon di Dia di Rei 27 di aprel 2021  

 

Kerido kompatriotanan,  

Mas ku un aña pasá a sera nos bunita isla na yabi, komo reakshon riba e flamante pandemia di korona ku a afektá henter mundu. Ta desishon ku a inisiá un periodo di dia, siman- i lunanan di insiguridat i di miedu. Un ratu asina a parse ku kos a kuminsá bai mihó. Awor ta manera nos a bolbe start henteramente di nobo. Pendiente pa ‘Dia di Rei’ yega, nèt ora m’a pensa ku nos lo por a move ku mas libertat, nos a sinti aki na palasio - den e époka kaminda ambiente sa ta masha animá -, un silensio palpabel. Realidat ta ku e vírùs di korona akí ainda no ta kompletamente dominá.   

I sin embargo, aunke e sifranan te ainda ta sigui preokupante i trahadónan den kuido di salú ta trahando hopi ora èkstra, ta parse ku situashon ta bòltu poko poko. Otro dia ei Minister Presidènt a afirmá esaki asertadamente den un konferensia di prensa: ‘nos ta aserkando e punto di ‘inflekshon’, esta e punto kaminda e bakuna ta dominá e vírùs.’   

Te ora ta asina leu, ta kuestion di perseveransia. No ta asina ku nos por deskuidá e medidanan ku ta evitá mas kontagio. Importante te ainda ta ku nos ta evitá kontakto i ta sigui tene kuenta ku e otro normanan di seguridat vigente. Sigur e situashon akí ta kontra nos deseo- i nos sintimentunan. Nos gusta ‘brasa’. Pero awor akí, por lo pronto no ta posibel.  

Nos no por ignorá realidat. E vírùs ta kobrando un preis masha haltu den nos sosiedat ... Mi ta kòrda tur hende ku ta pèrdè un ser kerí pa motibu di korona ... Hende ku ta malu dor di e vírùs, o ku ta batayando ku loke e vírùs ta kousa na efekto físiko i mental. Efekto riba hende grandi i hende hóben ku debí na nan limitashonnan sosial ta haña nan ta lidia ku tenshon o soledat ... Tur nos empresarionan i tur hende ku a pèrdè trabou i ta kore e riesgo di pèrdè trabou ... Mi pensamentunan i mi kurason ta ku boso.  

Pero mi ta konvensí ku e situashon ku nos ta aden awor ta yuda nos superá e momentu difísil akí. Kada un di nos individualmente, pero tambe nos pais den su totalidat. ‘Stima bo próhimo manera bo ta stima bo mes’, esaki ta nifiká pa mi: nos un ta kuida otro, nos un ta yuda otro, konsolá otro. Ta nèt loke nos ta mira sosodé awor den nos barionan, kaminda bisiñanan ta yuda otro sea ku nan ta hasi rospondi pa ... òf nan ta paga èkstra atenshon na hendenan ku awor ta risibiendo ménos bishita. Nos hendenan ta apoyá otro inkondishonalmente sin importá religion, orígen òf antesedente. Hopi yu di tera ta rekonosé nan mes den e komportashon akí, loke ta pone mi sinti mi orguyoso di e pueblo akí.   

Den nos reino tambe nos konosé tradishon kultural ku tin bia ta diferensiá mashá for di otro. Nos historia kolektivo a konosé tantu époka amargo komo tempu di speransa i ekspektativa. Apesar di diferensianan – tin bia grandi – den eksperensia di persepshon ku ta eksistí, nos ta uní den un reino pa mas di dos siglo. Ta masha signifikativo. Sin suavisá e diferensianan di opinion, ta bon pa nos pone tinu na loke ta konektá nos. Tambe denter di reino nos ta kuida i apoyá otro. Ehèmpel tin na kantidat último tempu; desena di trahadó den kuido di salú for di Hulanda a yega Hato na prinsipio di e luna akí pa yuda nan koleganan den CMC, yudansa ku kuminda ku gobièrnu hulandes a pone na disposishon via Krus Kòrá, 65.000 vakuna adishonal ku gobièrnu hulandes a entregá ku urgensia, e yudansa ku Defensa ta ofresé den e programa di vakunashon di nos pueblo i den mantenshon di òrdu; i Aruba ku ta akohé nos pashèntnan pa aliviá e preshon riba nos departamento di kuido intensivo. Na nos turno, nos por a yuda Boneiru, akohiendo nan pashèntnan ora esei tabata nesesario.   

Esaki ta un dia ideal pa apresiá i selebrá nos konekshon úniko komo e kuater paisnan di Reino i e tres entidatnan públiko. ...Huntu nos ta fuerte.   

Meskos ku sa ta e kaso entre hende un ku otro, ekspresá gratitut entre pais un ku otro no semper ta simpel. Ekspresá gratitut por hasi ku un persona por parse vulnerabel pasobra bo ta rekonosé ku bo tin debe di paga na un otro. Tòg ta di importansia ku no solamente entre hende nos ta ekspresá gratitut, sino tambe entre pais un ku otro. No komo signo di debilidat sino komo señal di fortalesa. Mas ku nunka, e muestranan akí di apresio entre persona, pero tambe entre nos rumannan den reino, ta di vital importansia.   

Dia 19 di mart hopi di nos a hasi uso di nos derecho demokrátiko di vota. Esei tabata importante. E gobièrnu ku ta bai drenta awor lo tin e responsabilidat pisá pa entre otro gana e ekonomia ku bárbaramente e krísis di korona a suta, riba pia atrobe. Último tempu a mustra ku aki un kooperashon konstruktivo denter di nos reino por kontribuí. Resientemente Sekretario di Estado Knops tambe a deskribí e kooperashon ku e palabra ‘huntu’; ta solamente huntu nos por progresá den reino.   

Den liña ku e medidanan vigente, a disidí ku e aña akí, meskos ku aña pasá, lo no por tin e resepshon na okashon di Dia di Aña di Rei,  ni - por lo pronto - Weganan di Rei, ni entrega di kondekorashon. Anteriormente m’a transmití e mensahe akí tambe na 32 siudadano di Kòrsou, ku mi por a informá na nòmber di Su Mahestat Willem-Alexander, ku nan lo risibí un kondekorashon real pa nan hopi aña di servisio spesial na komunidat di Kòrsou. Ta mi plaser felisitá un biaha mas e dekoradonan ku nan honorabel distinshon. Mi ta spera e momento yega ku mi por topa no solamente e dekoradonan, sino boso tur atrobe, pa nos brasa otro.   

Lo mi ke brinda awor pa salú di nos Mahestat Rei Willem-Alexander i e méritonan di nos dekoradonan. Nos ta selebrá dia di Rei 2021 na kas, na distansia, pero huntu.  

Biba Rei!   

 

 

 

 

Toespraak van  de Gouverneur van Curaçao  

Mw. L.A. George-Wout  

Ter gelegenheid van Koningsdag 27 april 2021   

 

Lieve landgenoten,  

Ruim een jaar geleden ging ons mooie eiland op slot als reactie op de toen oplaaiende coronapandemie. Dat luidde een periode in van onzekere en bange dagen, weken, maanden. Even leek het een periode beter te gaan. Nu lijkt het alsof we weer terug bij af zijn. Zeker nu, op Koningsdag had ik gehoopt op meer bewegingsvrijheid. Ook hier in dit paleis waar het normaal rond deze tijd zo levendig is, is de stilte voelbaar. Maar het coronavirus heeft zich nog niet volledig laten temmen.   

En toch, hoewel de cijfers nog altijd verontrustend zijn en het personeel in de zorg overuren draait, lijkt het erop dat er langzamerhand een ommekeer aan zit te komen. In de persconferentie van 15  april werd het treffend verwoord door de Minister-President: het kantelpunt nadert, het punt waarop het vaccin de overhand krijgt op het virus. Tot die tijd is het een kwestie van volhouden. Het is niet zo dat we de maatregelen tegen de verdere verspreiding van het virus kunnen veronachtzamen. Het is nog steeds zaak om contacten te vermijden en andere geldende veiligheidsvoorschriften in acht te nemen. Dit gaat in tegen onze wensen en gevoelens. We geven elkaar graag “brasas”. Maar nu kan dat  even niet.  

Ik kan er niet omheen, het coronavirus trekt een zware wissel op onze samenleving. Op iedereen die door corona een geliefde moet missen. Op mensen die er ziek van zijn, of die worstelen met de lichamelijke en mentale nasleep van het virus. Op ouderen en jongeren die vanwege de sociale beperkingen te maken krijgen met spanningen of eenzaamheid. Op al onze ondernemers en op mensen die hun baan hebben verloren of dreigen  te verliezen. In gedachten ben ik bij jullie.   

Maar ik ben er van overtuigd dat de traditie waarin we staan, ons helpt deze zware tijd te doorstaan. Ieder van ons afzonderlijk maar ook ons land als geheel. “Heb uw naaste lief als uzelf”, dit betekent voor mij: zie naar elkaar om, help elkaar, troost elkaar. Precies wat we nu zien gebeuren in onze wijken, waar buurtgenoten elkaar bijstaan met het halen van boodschappen, of net wat extra letten op degene die nu minder bezoek kunnen ontvangen. Elkaar onvoorwaardelijk bijstaan ongeacht religie, afkomst of achtergrond. Veel Curaçaoënaars herkennen zich daarin en dat maakt mij trots.   

Ook binnen ons koninkrijk kennen we culturele tradities die soms sterk van elkaar verschillen. Onze gezamenlijke geschiedenis heeft zowel bittere perioden als tijden van hoop en verwachting gekend. Ondanks de – soms grote – verschillen in ervaring en beleving die er zijn, zijn we ruim twee eeuwen in een koninkrijk verbonden. Dat is veelzeggend. Zonder verschillen van inzicht te verdoezelen, is het goed om oog te hebben voor wat ons verbindt. Ook binnen het koninkrijk kijken we naar elkaar om en staan we elkaar bij. De voorbeelden hiervan zijn ook de afgelopen tijd talrijk; tientallen zorgmedewerkers uit Nederland die begin deze maand aankwamen op Hato om hun collega’s in het CMC bij te staan, voedselhulp die de Nederlandse regering via het Rode Kruis beschikbaar stelt, 65.000 extra vaccins die met spoed werden geleverd door de Nederlandse overheid, de hulp die Defensie biedt bij het vaccineren van onze bevolking en bij het handhaven van de openbare orde en Aruba die patiënten opvangt om druk op onze  IC te verlichten. En op onze beurt konden wij onze Koninkrijksgenoten uit Bonaire helpen met opvang van hun patiënten toen dat nodig was.   

Dit is bij uitstek een dag om onze unieke verbondenheid met de 4 landen van het Koninkrijk en de 3 openbare lichamen te waarderen en te vieren.  

Net als tussen mensen onderling, is het betuigen van dank tussen landen niet altijd eenvoudig. Het uiten van waardering kan iemand kwetsbaar doen lijken, omdat daarmee wordt erkend dat men bij een ander in de schuld staat. Toch is het van belang dat we niet alleen als mensen onderling maar ook als landen binnen het Koninkrijk dankbaarheid uitdrukken. Niet als teken van zwakte maar als teken van kracht.  Meer dan ooit zijn deze blijken van waardering tussen mensen, maar ook tussen onze koninkrijksgenoten, van wezenlijke betekenis.   

Op 19 maart hebben velen van u van uw democratisch recht gebruik gemaakt om te stemmen. Dat was belangrijk. De volgende regering zal namelijk de zware verantwoordelijkheid krijgen om onder andere de economie, die zware klappen heeft opgelopen door de coronacrisis, weer op de rails te krijgen. De afgelopen tijd heeft laten zien dat een constructieve samenwerking binnen het Koninkrijk daaraan kan bijdragen.  Onlangs typeerde Staatssecretaris Knops de samenwerking binnen het Koninkrijk met het woord “huntu”; alleen samen kunnen we binnen het Koninkrijk verder komen.  

In lijn met de geldende maatregelen is besloten dat dit jaar, net zoals in het afgelopen jaar, geen  Koningsdagreceptie, en vooralsnog geen Koningsspelen en  Lintjesregen kunnen plaatsvinden. Eergisteren heb ik deze boodschap ook overgebracht aan de 32 burgers van Curaçao die ik namens Zijne Majesteit, Koning Willem-Alexander, mocht meedelen dat zij gedecoreerd zullen worden met een Koninklijke onderscheiding voor hun jarenlange bijzondere verdienste ten behoeve van de Curaçaose gemeenschap. Graag feliciteer ik de decorandi hierbij nogmaals met hun eervolle onderscheiding. Ik kijk uit naar het moment dat ik niet alleen de decorandi, maar u allen weer kan ontmoeten en omarmen.  

Graag breng ik een toast uit op de gezondheid van onze jarige Majesteit, Koning Willem Alexander en op de verdiensten van onze decorandi. Koningsdag 2021 vieren we thuis, op afstand, maar samen.   

Leve de Koning 

 

 

 

 

Deze kersttoespraak start ik met een zucht, een zucht omdat ook ik me het afgelopen jaar, met zovelen van u op momenten moedeloos heb gevoeld. Maar het is ook een zucht van opluchting. Er is steeds meer zicht op een vaccin tegen het coronavirus en het aantal besmettingen op ons eiland is de afgelopen dagen dalende . Dat stelt gerust. Een vaccin stelt ons in staat om het leven zoals we dat kenden voor de pandemie weer beheerst op te pakken. Dat wil nog niet zeggen dat we er zijn. Nog steeds is voorzichtigheid geboden, en zullen we voldoende rekening moeten houden met elkaar. 

De coronacrisis heeft iedereen geraakt. Of het nu door ziekte, verlies van een baan of eenzaamheid kwam, of omdat de crisis ons beperkte in onze vrijheid, we zijn allemaal hard en direct getroffen. Ons dagelijks leven is veranderd sinds de eerste coronabesmettingen in maart op ons eiland werden geconstateerd. 

En nu, met Kerst willen we maar een ding, samen zijn, stil staan bij wat is geweest en bij wat gaat komen. Samen lachen, samen eten en een hand leggen op een schouder van iemand die dat kan gebruiken. Juist nu kan dat niet en dat doet pijn. Vanaf deze plek wil ik iedereen die dit jaar een naaste heeft verloren veel liefde en troost toewensen. Het verlies valt nu extra zwaar omdat we niet op de gebruikelijke wijze afscheid kunnen nemen. Ik ben, net als heel veel Curaçaoënaars, in gedachten en met mijn hart bij u. 

Als we dit jaar iets hebben geleerd dan is het wel hoe belangrijk het is om je gesteund en niet alleen te voelen. Door deel uit te maken van een groter geheel, of dat nu een gezin, een kerkkoor, de buurt of een sportclub is, het is van belang om vreugdevolle gebeurtenissen te kunnen delen en steun te ontvangen op momenten dat het even niet meezit. 

Dit jaar hebben we ook op gepaste wijze stil gestaan bij het feit dat we 10 jaar een zelfstandig land binnen het Koninkrijk zijn. Ook als land hebben we ervaren wat het inhoudt om deel uit te maken van een groter geheel. Op verschillende wijzen hebben we hulp mogen ontvangen vanuit het Koninkrijk. Voedselhulp en financiële steun maar ook kennis en ervaring op het gebied van gezondheidszorg en onderwijs werden gedeeld op een moment dat we het zo hard nodig hadden en op een moment dat onze koninkrijkspartners zelf ook te lijden hadden van de pandemie. Nog steeds werken onze nationale diensten als de politie, kunstwacht en ziekenhuizen nauw samen met dienstonderdelen die zich elders binnen het Koninkrijk bevinden. Die samenwerking gaat gelukkig voorspoedig. Maar er moet nog veel gebeuren.

Ons Koninkrijk is een dierbaar bezit dat tegen een stootje moet kunnen. Wij hebben dit jaar ervaren dat dat ook zo is. De door onze Koninkrijksgenoten geboden hulp is vrijwillig maar niet vrijblijvend en zo hoort het ook. Samen zullen we de schouders zetten onder de opbouw en het herstel van Curaçao. Onze regering is zich daar ook bewust van. Zij heeft dit jaar laten zien waar het bij besturen om draait: verantwoordelijkheid nemen op momenten dat dat het hardst nodig is. Altijd met het belang van het volk op de eerste plaats. 

Er is de afgelopen maanden aandacht geweest voor verschillende groepen die door de crisis en maatregelen zijn getroffen. Dat is begrijpelijk en terecht. Er is oog voor ons zorgpersoneel dat een uitzonderlijke prestatie levert, voor de talloze vrijwilligers die in korte tijd voedselhulp wisten te mobiliseren waar nog steeds dankbaar gebruik van wordt gemaakt, de horeca ondernemers die hun met zorg opgebouwde werk in gevaar zien komen en voor onze muzikanten die een grote bijdrage leveren aan de levendige sfeer waar Curaçao ver over onze grenzen heen om wordt geroemd. 

Graag richt ik me toch in het bijzonder tot twee andere groepen. Deze groepen zijn ook van groot belang voor de verdere opbouw en het herstel van Curaçao. Dat zijn onze kinderen en jongeren.

Lieve kinderen, dit jaar is vast anders gelopen dan jullie hadden verwacht. Velen van jullie hebben schoollessen moeten missen. En ik begrijp dat dat stiekem voor een paar dagen spannend en leuk lijkt. Maar na een tijdje ga je toch je vriendjes en misschien zelfs de juf of meester missen. Verjaardagen worden niet op de gebruikelijke wijze gevierd, er kan minder vaak bij elkaar worden gespeeld en mogelijk is het thuis ook minder gezellig.

Datzelfde geldt voor onze jongeren; in een tijd dat jullie de wereld zouden moeten ontdekken en elkaar willen ontmoeten, doen wij een beroep op jullie om dat juist niet te doen. Jullie hebben een groot deel van het schooljaar noodgedwongen een stuk zelfstandiger moeten studeren dan jullie gewend zijn en het uitgaansleven is aan banden gelegd.  

Misschien hebben jullie je ook wel moedeloos gevoeld net als ik. Want wat kun je nu in een wereld waarin alles onveilig lijkt? Het is niet erg om onzeker of bang te zijn. Dat zijn we allemaal wel eens. Kijk goed om je heen, er is altijd iemand in de buurt die je kunt vertrouwen en die naar je zal luisteren, iemand op wie je kunt leunen. Deel je ervaringen met je ouders, je vrienden of iemand anders die je vertrouwt. Dat helpt vaak al enorm. Het grootste deel van het jaar hebben ook jullie moeten afzien en nu nog wordt een groot beroep op jullie gedaan om de geldende veiligheidsmaatregelen in acht te nemen. 

Lieve kinderen, lieve jongeren, ook jullie inzet is van belang voor het doorstaan van deze crisis. Hou dat in gedachten. Jullie kunnen, soms zelfs beter dan volwassenen, bedenken wat nog wel kan in deze tijd, en op welke manieren warmte en licht kunnen worden doorgegeven. Daarom heb ik het Gouverneurspaleis dit jaar extra laten verlichten, als symbool voor hoop op een beter nieuw jaar. 

Beste mensen van Curaçao, 

Mijn echtgenoot Herman en ik, wensen u en uw dierbaren een zalig en gezegend Kerstfeest en een Gelukkig Nieuwjaar. Blijf ook in 2021 goed op elkaar letten en voor elkaar zorgen. Laten we er samen een mooi nieuw jaar van maken.

 

DISKURSO DI GOBERNADOR DI KÒRSOU

SU EKSELENSIA LUCILLE GEORGE-WOUT

NA OKASHON DI DIA DI REI 2020

Djaluna 27 di aprel, 20:00 or

Kerido ko-siudadanonan di Kòrsou, bon nochi.

Awe ta dia di Rei! Pero no manera nos a kustumbrá selebrá esaki na Kòrsou. E biaha akí no ku marshe liber gezellig den Punda, fiesta alegre riba kaya i aktuashon ku smak di nos artistanan. Nos tur mester a keda kas; i mas ainda, tene distansia un di otro. Normalmente esei no ta nos estilo di selebrá fiesta na Kòrsou. Pero e sirkunstansia ku nos tur, i rònt mundu, a bin haña nos aden debí na Corona-vírùs, no a laga nos ku otro opshon.

E fèrdrit i e agitashon ku e vírùs akí a trese pa mundu hinté, no ta imaginabel. Nos tur konosé e imágennan di otro pais kaminda trahadónan den kuido humanitario ta hasi tur loke ta na nan alkanse pa brinda e mihó atenshon posibel bou di e sirkunstansianan aktual, pero sin embargo hopi be kos ta sali fo’i man. Nos ta ‘biba’ ku tur e hendenan ku e vírùs a afektá, tur kaminda na mundu i tambe aki serka nos. Ya sea afektá den sentido físiko o afektá den nan bida diario.

E medidanan drástiko ku e gabinete akí a tuma ku gran diligensia tabata i ta nesesario. Esakinan ta evitá tantu posibel mas infekshon ku e vírùs. Afortunadamente, serka nos e strategia akí tabatin éksito den e periodo tras di lomba. Prinsipalmente komo gran mayoria di boso a sigui fielmente e instrukshon- i e konsehonan den e konteksto di ‘Keda Kas’, esta ... nos reglanan nobo di biba.

Pero nos tur huntu ta paga un preis haltu pa esaki. Ta inevitabel. Ekonomia ta stanká; bida sosial ta limitá i sektor kultural a empobresé. No ta posibel tampoko pa nos reuní i biba nos fe huntu, miéntras ta nèt na momentunan manera esaki ta loke mas nos ta sinti tantu nesesidat di hasi. No opstante ..., ta importante pa nos mantené speransa i konfiansa den futuro.

Pasobra ounke tin punto di lus den e lucha kontra e vírùs i den e kontròl di e kantidat di kasonan di enfermedat, nos sa tambe ku nos ta leu di a skapa di dje.

Nos mester tene debido kuenta ku e vírùs akí lo sigui ta presente durante basta tempu ainda tur kaminda na mundu; i ku esaki lo afektá nos bida di tur dia tambe pa basta tempu. Nos forma di ta huntu, traha huntu i dibertí huntu, lo ta suheto na restrikshon durante un tempu largu. Por lo pronto nos lo tin di biba asina kolektivamente, pa nos propio bienestar. Ke men ku nos lo mester haña un manera pa lidia ku e sirkunstansia akí. Mayoria di nos a logra bon den e periodo nos tras. Pero nos lo tin di wanta duru tambe durante e periodo nos dilanti.

Mi ta impreshoná pa e inisiativanan ku entretantu a surgi pa brinda apoyo na nos ko-siudadanonan na Kòrsou ku mas ta rekerí yudansa. For di Banko di Alimento te Krus Kòrá, i di personanan individual te empresarionan, hopi hende ta realmente komprometé pa huntu nos pasa e periodo difísil akí. Ta konmovedor.

Gobièrnu tambe ta hasiendo loke por denter di e posibilidatnan finansiero limitá di nos pais. Esaki ta sosodé a traves di e apoyo finansiero na siudadano- i empresanan; i a traves di apoyo sosial i konseho pa superá e periodo difísil akí.

Desafortunadamente, bou di e sirkunstansia sosio-ekonómiko den kua nos pais ta awor akí, e rekursonan no ta sufisiente pa nos por sigui biba na e nivel di kustumber. Nos lo mester rema ku e remanan ku nos tin, nabegá ku poko bientu. Ta asina ku hopi hende ya tabata luchando den kondishonnan sosio-ekonómiko prekario na nos pais. P’esei awor ta sumamente importante pa nos ta solidario ku otro. Lo pidi nos tur pa hasi sakrifisio pa asina krea e posibilidat ku nos tur ta surpasá e krísis akí di un forma digno. Esei ta inevitabel. Nos tur lo mester kontribuí na fortalesé nos sektor di kuido, rekobrá nos ekonomia i mantené nos servisionan sosial; ku poko palabra, kontribuí na logra ku bida por sigui dignamente den nos komunidat. Esaki ta nos realidat. Nos lo mester prepará nos pa un komienso nobo, un komienso diferente.

Afortunadamente nos no ta nos so na Kòrsou; i nos ta risibí sosten di Reino. Tambe den e krísis akí e paisnan den Reino ta sostené otro trahando huntu. Esei ta sosodé den kuadro di konsulta entre e kuater paisnan. I ounke komo pais outónomo nos lo tin di karga e krísis prinsipalmente nos mes, manera hopi otro pais na mundu tin di hasi den e periodo duru akí, nos por konta tambe ku asistensia di Hulanda den vários forma. Apesar ku Hulanda mes tambe ta gravemente afektá, tòg e ta ofresé yudansa riba tereno médiko, mediante oferta di fasilidat i medisina, kompromiso di personal médiko i tambe den otro forma di sosten, manera Defensa. E apoyo di likides ku Hulanda ta ofresé ta hasi posibel tambe ku gobièrnu di Kòrsou independientemente por tuma medida di yudansa pa siudadano- i empresanan. Pero ta di komprondé ku esaki ta pidi adaptashon di nos propio gastunan, tantu komo pais i famia, komo kada hende, e mes. Nos lo mester siña gasta sin lubidá mañan. Nos lo mester karga e gastunan huntu. E krísis akí ta pidi sakrifisio di nos tur.

No ta tur bataya kontra e krísis lo bai bon mesora. Nos lo tin di tene kuenta ku mas ahuste ta nesesario den e programa di servisio públiko aki na Kòrsou. I lo mester di pasenshi i perseveransia pa kos kana debidamente, di moda ku e yudansa ta yega na e lugánan korekto; serka e personanan ku efektivamente ta den mas nesesidat. Di importansia ta ku e ahustenan ta balansá, di moda ku henter pueblo huntu por karga i komprondé nan. Nos tur lo tin di aportá segun nos fortalesa pa haña solushon pa e retonan enorme den nos pais. Finalmente, ta kumbiní nos tur pa superá e krísis akí huntu. Aki, solidaridat ta e palabra klave.

Laga nos spera ku den e periodo nos dilanti nos lo por reanudá nos bida diario gradualmente atrobe. Esaki lo mester sosodé ku kuidou sí, pasobra nos ke evitá ku nos ta bai haña nos ku un brote na gran eskala na Kòrsou. Pero te hasta si e krísis médiko pasa mes, ainda nos lo tin di enfrentá retonan enorme. Niun hende no sa eksaktamente kuantu tempu mas e vírùs lo sigui raza mundu i finalmente kon grandi e daño na nos ekonomia i nos servisionan sosial lo ta. Mashá esfuerso ta nesesario pa huntu nos pone nos pais bèk riba pia. P’esei nos mesté di otro. P’esei nos ta un komunidat.

No opstante e konsternashon di e dianan akí, nos no por lubidá ku na okashon di Dia di Rei ta honra siudadanonan kende a traha di un forma komprometí pa nos sosiedat. E aña akí atrobe a galardoná un kantidat di kompatriota ku un kondekorashon real. E aña akí 22 persona na tur. Laga nan ta un fuente di inspirashon pa e aporte ku huntu nos ta duna pa superá Corona-vírùs.

(…)

Resientemente den un kòmbersashon na vidio mi por a felisitá nos Rei, Willem-Alexander, na nòmber di pueblo di Kòrsou ku motibu di su aña, e momentu ei e no a hasi aña ainda. Mi mester a bisa Rei ku lamentablemente nos lo no por selebrá su aña manera ta nos kustumber na Kòrsou. Su Mahestat a laga nos sa ku e ta biba intensamente ku e víktimanan di e krísis di Corona i ku e ta deseá gobièrnu di Kòrsou hopi sabiduria den e periodo difísil akí.

Na nòmber di Rei mi ta ekstendé saludo kordial na tur siudadano di Kòrsou, tambe di parti di Reina Máxima. Nan tin nos tur den pensamentu.

Ku nos fé komo un nashon bou di Dios, ban konfia ku pronto nos por selebrá e echo ku nos a libra di e krísis akí i ku mihó tempu lo bini pa kada un di nos.

Un bon anochi.

Diskurso di Gobernador di Kòrsou señora Lucille George-Wout na selebrashon di Pasku, desèmber 2020 

Kerido Pueblo,

Mi ta kuminsá e diskurso di Pasku akí ku un suspiro. Un suspiro pasobra mi tambe a sinti mi desanimá meskos ku tantu hende na asina tantu momentu durante e aña akí ku ta kabando.  Pero ei mes, e suspiro ta unu di alivio tambe. Kada bes hende ta haña un mihó bista di un vakuna kontra e vírùs di korona. I e delaster dianan akí e kontagio na nos isla ta birando ménos.  Pues, ta motibu pa sierto trankilidat. Un vakuna ta pèrmití nos reanudá bida manera nos a konos’é promé ku e pandemia. Pero esei no ta nifiká ku nos a yega kaba kaminda nos ke ta. Te ainda nos tin di anda ku koutela i nos lo tin di sigui tene sufisiente kuenta ku otro. 

E vírùs akí a afektá tur tur hende. Sea ta debí na enfermedat, sea ta ku hende a pèrdè trabou, sea ta pasobra bo ta sinti soledat òf ta pasobra e krísis akí a limitá nos libertat ..., nos tur el a gòlpia duru i direktamente.  Nos bida di tur dia a kambia for di dia a konstatá e promé infekshonnan di korona na mart na nos isla. 

I awor pa Pasku, ta un kos so nos ke. Nos ke ta huntu, reflekshoná riba loke a pasa  i loke ta na kaminda. Hari huntu, kome huntu i pasa man riba skouder di un hende ku tin nesesidat di e atenshon akí. Anto nèt awor no por i ... esei ta hasi doló.  For di e lugá akí mi ke manda pa tur hende ku a pèrdè un ser kerí hopi amor i konsuelo. E pèrdida ta muchu mas pisá awor komo nos no por tuma despedida manera ta nos kustumber. Meskos ku masha hopi yu di e tera akí, mi pensamentu i mi kurason ta ku boso. 

Si nos a siña algu di e aña akí ... anto ta kon importante ta pa sinti bo apoyá i no solitario. Forma parti di un totalidat mas grandi, sea ta di un famia, un kor di iglesia, un bario òf un klup deportivo, importante ta si nos por kompartí i risibí sosten ora tempu ta delegá i difísil. 

E aña akí nos a reflekshoná adekuadamente tambe riba e echo ku 10 aña pasá nos a bira un pais autonomo den Reino. Komo pais tambe nos a eksperensiá kiko ta nifiká ser parti di un totalidat mas amplio. Nos a risibí yudansa di Reino di forma diverso. Yudansa ku kuminda i apoyo finansiero pero a kompartí ku nos tambe eksperensia riba tereno di salú i edukashon na un momentu ku nos tabatin tantu nesesidat di esakinan, i na un momentu ku nos partnernan den Reino tambe tabata sufriendo pa motibu di e pandemia. Te ainda servisionan nashonal manera polis, wardakosta  i hòspitalnan ta trahando estrechamente ku otro i ku e unidatnan di servisio stashoná na e otro partinan di Reino. Afortunadamente e kooperashon ei ta bayendo bon.  Sin embargo, tin hopi kos di hasi ainda. 

Nos Reino ta un poseshon presioso i fuerte ku mester por wanta sierto sla. E aña akí nos a nota ku esaki ta e kaso tambe. E yudansa ku komo miembronan di Reino nos ta risibi di otro ta boluntario pero no sin obligashon, i ta asina mester ta tambe. Huntu nos lo duna tur ku tin pa konstrukshon i rekuperashon di Kòrsou.  Nos gobièrnu tambe ta bon konsiente di e echo akí. Gobièrnu  a demostrá e aña akí kiko ta nifiká goberná, esta ... asumí responsabilidat na momentu ku esei ta mas nesesario ku nunka. Semper bai ku interes di pueblo na promé lugá. 

Último lunanan a duna atenshon na diferente grupo den nos komunidat ku e krísis i e medidanan a afektá.  Ta di komprendé i ku rason. Tin apresio i preokupashon  pa nos personal di kuido ku ta presta di un forma eksepshonal; tin atmirashon i gratitut pa asina tantu boluntario ku den un periodo kòrtiku  a logra mobilisá e partimentu di alimento, loke te ainda ta tumando lugá. Tin preokupashon tambe pa empresarionan den ‘horeca’ ku ta mira kon nan negoshi ku nan a lanta ku tantu dedikashon ta kore peliger i pa nos músikonan ku ta duna un kontribushon enorme na e ambiente animá pa kua Kòrsou ta famá te mas ayá di nos fronteranan. 

Lo mi ke dirigí mi partikularmente tambe na dos otro grupo ku ta di masha importansia pa futuro konstrukshon i rekuperashon di Kòrsou. Ta trata di nos muchanan i nos hóbennan. 

Muchanan stimá, pa boso tambe e aña akí a kana otro for di loke boso a ferwagt. Hopi di boso mester a pèrdè lès di skol. Ketu ketu mi ta komprendé ku  esaki ta emoshonante i dibertido pa un par di dia. Pero despues di tempu bo ta sinti  falta di bo amiguitunan i kisas asta di bo yùfrou i mener di skol. No ta selebrá hasiment’i aña manera kustumber, no ta bai hunga serka otro hopi mas i posiblemente na kas ta ménos gezellig tambe. 

Meskos ta konta pa nos hóbennan; den un tempu ku boso mester ta deskubriendo mundu, yen di gana di topa otro, ta pidi boso pa no hasi nèt esei.  Durante gran parti di aña eskolar, obligatoriamente boso mester a studia muchu mas independientemente ku boso ta kustumbrá, i salimentu anochi a keda restringí. 

Podisé boso tambe a sinti boso abatí meskos ku mi. Pasobra kiko hende por hasi den un mundu kaminda tur kos ta mustra asina insigur? Awor ... ta oké pa hende sinti nan insigur òf sinti miedu. Nos tur konosé e eksperensia ei. I tòg ... , wak rònt ‘i bo; semper lo tin un hende  di konfiansa ku lo ke skucha bo, un hende pa bo por stèns riba dje. Kompartí bo eksperensianan, bo inkietutnan ku bo mayornan òf un otro hende ku bo ta konfia. Esei hopi bia ta yuda mashá. Mayor parti di aña boso a tende e mes kansion i awor atrobe nos ta pidi ku urgensia pa boso sigui kumpli ku e medidanan di seguridat na vigor. 

Kerido muchanan, kerido hóbennan, boso kompromiso tambe ta di importansia pa supera e krísis akí. Keda kòrda esaki. Mihó ku nos ku ta hende grandi, boso por inventá loke sí por den e tempu akí, i di ki forma por pasa sintimentu kaluroso i manda lus pa otro. P’esei e aña akí m’a laga iluminá Palasio di Gobernador ku èkstra lus, komo símbolo di speransa pa un aña nobo mihó! 

Estimado Pueblo di Kòrsou,  

Mi esposo Herman ku mi, ta deseá abo i bo sernan kerí un Felis Pasku i un Próspero Aña Nobo. Sigui presta hopi atenshon na otro i kuida otro na 2021. Ban hasi di e aña nobo akí HUNTU..., un tremendo año.

TOESPRAAK VAN DE GOUVERNEUR VAN CURACAO,

HARE EXCELLENTIE LUCILLE GEORGE-WOUT

TER GELEGENHEID VAN KONINGSDAG 2020

Maandag 27 april, 20:00 uur

Beste mede-burgers van Curaçao, goede avond.

Vandaag is het Koningsdag! Maar niet zoals we die gewend zijn te vieren op Curaçao. Deze keer geen gezellige vrijmarkten, geen vrolijke straatfeesten in onze wijken en geen uitbundige optredens van onze artiesten. We moesten allemaal thuisblijven; en sterker, afstand houden van elkaar. Zo vieren wij op Curaçao normaal gesproken geen feest. Maar de omstandigheden waarin wij met ons allen door het Corana-virus wereldwijd zijn beland, laat ons geen keuze.

Het verdriet en de ontreddering die het virus in de wereld heeft gebracht is onvoorstelbaar. We kennen allemaal de beelden uit andere landen van hulpverleners die er alles aan doen om de beste zorg te bieden die onder deze omstandigheden mogelijk is, maar bij wie desondanks het water vaak over de schoenen loopt. Wij leven mee met al degenen door het virus zijn getroffen, over de gehele wereld en ook op Curacao. Hetzij getroffen in fysieke zin, hetzij in getroffen in hun dagelijks bestaan.

De ingrijpende maatregelen zoals door het kabinet hier op Cuacao met grote voortvarendheid zijn genomen, waren en zijn nodig. Daarmee worden verdere besmettingen met het virus zo veel mogelijk voorkomen. Gelukkig heeft deze strategie op Curacao in de afgelopen periode succes gehad. Vooral ook doordat u allen in overgrote meerderheid getrouw opvolging heeft gegeven aan de voorschriften en adviezen in het kader van “Keda Kas”; onze nieuwe leefregels.

Maar we betalen er met ons allen een hoge prijs voor. Dat is onvermijdelijk. De economie ligt stil; het sociale leven is beperkt en de culturele sector is verarmd. Ook is het niet mogelijk om ons geloof in samenkomsten te beleven; terwijl we dat juist in tijden als deze zo hard nodig hebben. Ondanks dat is het belangrijk dat we hoop en vertrouwen houden in de toekomst.

Want hoewel er lichtpunten zijn bij de bestrijding van het virus en de beheersing van het aantal ziektegevallen, weten we tegelijkertijd dat we er nog lang niet van verlost zijn. We moeten er ernstig rekening mee houden dat het virus nog geruime tijd op de wereld zal rondwaren; en nog geruime tijd effect zal hebben op ons dagelijks leven. Onze manier van samenzijn, samenwerken en samen spelen, zal nog lange tijd onderworpen zijn aan beperkingen. Daar moeten we voorlopig mee leven. En dus moeten we een manier vinden om daarmee om te gaan. De meesten van ons is dat in de afgelopen periode goed gelukt. Maar het zal nog veel van ons vragen om dat ook in de komende periode vol te houden.

Ik ben onder de indruk van de initiatieven die er inmiddels zijn ontstaan om hulp te bieden aan onze medeburgers op Curacao die hulp het meeste nodig hebben. Van voedselbank tot Rode Kruis, en van individuele particulieren tot ondernemers. Velen zetten zich in om met elkaar door deze moeilijke periode te komen. Dat is hartverwarmend.

Ook de overheid doet wat het kan binnen de beperkte financiële mogelijkheden van ons land. Door financiële steun aan burgers en bedrijven; en door maatschappelijke steun en adviezen om deze moeilijke periode door te komen. In de sociaal-economische omstandigheden waarin ons land nu verkeert, kan en zal dat helaas niet genoeg zijn om ons leven op dezelfde voet voort te zetten. We zullen moeten roeien met de riemen die wij hebben. En dit terwijl velen het al moeilijk hadden in de sociaal-economische omstandigheden van ons land. Daarom is het nu extra belangrijk dat we solidair zijn met elkaar. Er zullen aan ons allen offers gevraagd worden om het voor iedereen mogelijk te maken om op een waardige wijze door deze crisis te komen. Dat is onontkoombaar. We zullen allemaal moeten bijdragen aan het versterken van onze zorg, het herstel van onze economie en het in standhouden van maatschappelijke voorzieningen; kortom het leefbaar houden van onze samenleving. Het is niet anders. We zullen ons moeten voorbereiden op een nieuw begin.

Gelukkig staan we er in Curacao niet alleen voor; en krijgen we steun vanuit het Koninkrijk. Ook in deze crisis staan de landen van het Koninkrijk elkaar bij door samen te werken. Dat gebeurt in het kader van de vierlanden-overleggen. En hoewel we als autonoom land primair zelf de lasten van de crisis zullen moeten dragen, zoals vele andere landen op de wereld in deze moeilijke tijden, kunnen we er op rekenen dat we ook worden bijgestaan met diverse vormen van hulp vanuit het Nederland. Ondanks dat Nederland zelf ook zwaar wordt getroffen, wordt aan ons land hulp geboden op medisch gebied, door het aanbod van medische faciliteiten en middelen, en de inzet van medische personeel en ook door andere vormen van ondersteuning, zoals door de inzet van Defensie. Ook maakt Nederland het mogelijk, door het bieden van liquiditeitssteun, dat de regering van Curacao zelfstandig hulpmaatregelen voor burgers en bedrijven in het leven kan roepen. Maar het kan niet anders dan dat gepaard moet gaan met aanpassingen in onze eigen bestedingen, zowel als land en als gezinnen en individuen. We zullen de tering naar de nering moeten zetten.We zullen de lasten met elkaar moeten dragen. Deze crisis vraagt offers van ons allemaal.

Bij de bestrijding van de crisis zal niet alles in een keer goed gaan. We moeten er rekening mee houden dat verdere aanpassingen nodig zijn in de hulpprogramma’s hier op Curacao. En het vraagt geduld en doorzettingsvermogen om daar op een goede wijze vorm aan te geven, zodat de hulp op de juiste plaatsen terecht komt; bij de mensen die de hulp het meeste nodig hebben. Van belang is dat die aanpassingen evenwichtig zijn, zodat deze in gezamenlijkheid gedragen en begrepen kunnen worden. We zullen allemaal naar vermogen moeten bijdragen aan het vinden van oplossingen voor de grote uitdagingen in onze samenleving. Uiteindelijk hebben we er allemaal belang bij dat we gezamenlijk goed door deze crisis komen. Solidariteit is daarbij het sleutelwoord.

Hopelijk kunnen we in de komende periode ons dagelijks leven weer geleidelijk aan oppakken. Dat zal voorzichtig moeten gebeuren, omdat we willen voorkomen dat er alsnog op grote schaal een uitbraak van het virus plaatsvindt op Curacao. Maar ook als de medische crisis voorbij is zullen we nog voor grote uitdagingen staan. Niemand weet precies hoelang het virus nog zal rondwaren op de wereld en hoe groot de schade uiteindelijk zal zijn aan onze economie en aan onze maatschappelijke voorzieningen. Het zal een grote krachtinspanning vragen om het land gezamenlijk weer op te bouwen. Daarvoor hebben we elkaar nodig. Daarvoor zijn we een samenleving.

Ondanks de consternatie van dezer dagen mogen we niet vergeten dat bij gelegenheid van Koningsdag, burgers die zich voor onze samenleving hebben ingezet, worden geëerd. Ook dit jaar weer is aan een groot aantal landgenoten een Koninklijke onderscheiding toegekend. Dit jaar 22 in getal. Laat hen dezer dagen een bron van inspiratie zijn bij onze inzet om gezamenlijk door de Corona-crisis heen te komen.

(…)

Onlangs heb ik onze Koning, Willem-Alexander, in een video-gesprek, namens Curacao kunnen feliciteren met zijn toen aanstaande verjaardag. Ik heb de Koning helaas moeten vertellen dat wij door de Corona-crisis dit jaar zijn verjaardag niet zullen kunnen vieren, zoals we gewend zijn op Curacao. De Koning heeft mij bij die gelegenheid laten weten dat hij intens meeleeft met alle slachtoffers van de Corona-crisis. De Koning wenst de regering van Curacao veel wijsheid toe in deze moeilijke periode. Namens de Koning mag ik aan alle burgers van Curacao zijn hartelijke groeten overbrengen, mede namens Koningin Maxima. Hun gedachten zijn bij ons allen.

Met ons geloof, als natie onder God, laat ons vertrouwen dat we snel kunnen vieren dat we bevrijd zijn van de crisis en dat we snel ons leven weer kunnen oppakken.

Goede avond.

Subcategorieën